Lang voordat je baby echte woordjes zegt, is er al contact. Een blik, geluidje, zwaaien, wijzen of de armpjes uitstrekken: je baby probeert op een eigen manier duidelijk te maken wat hij of zij nodig heeft. Met babygebaren kun je die communicatie op een rustige en speelse manier ondersteunen.
Babygebaren worden ook wel gebarentaal voor baby’s genoemd. Je gebruikt eenvoudige gebaren bij woorden die vaak terugkomen in het dagelijks leven, zoals eten, drinken, slapen, meer of klaar. Je blijft gewoon praten tegen je baby, maar maakt tegelijk een gebaar. Zo leert je baby stap voor stap de koppeling tussen het woord, het gebaar en de situatie.
Wat zijn babygebaren?
Babygebaren zijn eenvoudige handbewegingen waarmee je baby iets kan aangeven voordat praten lukt. Denk aan een gebaar voor “eten”, “meer”, “klaar”, “slapen” of “pijn”. Sommige gebaren gebruik je misschien al vanzelf, zoals zwaaien bij afscheid, wijzen naar iets interessants of nee schudden.
Omdat een baby vaak eerder begrijpt en beweegt dan dat hij of zij kan praten, kunnen babygebaren helpen in de periode tussen begrijpen en zelf kunnen vertellen. Je baby hoort het woord, ziet het gebaar en merkt wat er gebeurt. Door herhaling kan je baby het gebaar later zelf gaan gebruiken.
Wanneer kun je beginnen met babygebaren?
Veel ouders vragen zich af wanneer je kunt beginnen met babygebaren. Rond de leeftijd van zes maanden kun je vaak rustig starten. Je baby kan dan nog niet praten, maar neemt wel steeds meer op uit de omgeving. Ook worden bewegingen met handen en armen steeds bewuster.
Dat betekent niet dat je baby meteen terug gebaart. Zie het vooral als een rustige start. Jij gebruikt het gebaar steeds op hetzelfde moment, bijvoorbeeld wanneer jullie gaan eten, drinken of slapen. Na verloop van tijd kan je baby het gebaar herkennen en uiteindelijk zelf gebruiken. Later beginnen kan ook. Ook dreumesen en peuters kunnen plezier hebben van gebarentaal, zeker wanneer je het speels aanbiedt.
Hoe leer je een baby gebarentaal?
Een baby gebarentaal leren hoeft niet ingewikkeld te zijn. Begin klein en kies een paar woorden die in jullie dag vaak terugkomen, zoals mama, papa, eten, drinken, slapen, meer, klaar of boek. Gebruik het gebaar steeds op het moment dat je het woord uitspreekt. Zeg bijvoorbeeld rustig: “We gaan eten”, terwijl je bij het woord eten het gebaar maakt.
Herhaling is hierbij belangrijk. Je baby leert door vaak hetzelfde te zien, horen en ervaren. Gebruik de gebaren op natuurlijke momenten, zoals tijdens voeden, verschonen, spelen of naar bed gaan. Zo wordt gebarentaal voor je baby geen aparte oefening, maar iets wat meeloopt in jullie dag.
Het is niet nodig om meteen veel babygebaren te kennen. Een paar herkenbare gebaren zijn genoeg om te beginnen. Als die vertrouwd voelen, kun je er langzaam nieuwe gebaren aan toevoegen.
Wat zijn de voordelen van baby gebarentaal?
Babygebaren kunnen helpen om je baby beter te begrijpen. Wanneer je baby bijvoorbeeld kan aangeven dat hij of zij meer wil, klaar is met eten, moe is of ergens pijn heeft, kan dat voor meer rust zorgen. Voor jou als ouder wordt het makkelijker om te reageren op wat je baby nodig heeft.
Een ander voordeel van baby gebarentaal is dat je heel bewust contact maakt. Je kijkt naar je baby, spreekt het woord uit en maakt het gebaar. Dat moment van aandacht helpt niet alleen bij communicatie, maar ook bij verbinding.
Ook kan gebarentaal de taalontwikkeling ondersteunen. Je blijft woorden uitspreken en koppelt daar een zichtbaar gebaar aan. Zo hoort je baby taal en ziet hij of zij tegelijk wat het betekent. Babygebaren vervangen praten dus niet, maar kunnen het juist aanvullen.
Babygebaren in het dagelijks leven
Babygebaren werken het best wanneer ze passen bij jullie gewone ritme. Tijdens het eten kun je gebaren gebruiken voor eten, drinken, meer en klaar. Voor het slapengaan kun je slapen of boek gebruiken. Tijdens het spelen kun je gebaren maken voor bal, knuffel of nog een keer.
Maak het vooral niet te groot. Je hoeft niet perfect te gebaren en je hoeft ook niet elke zin te ondersteunen. Kies woorden die voor jullie handig zijn en gebruik ze rustig en consequent. Het doel is niet om je baby zo snel mogelijk iets aan te leren, maar om elkaar beter te begrijpen.
Soms zal je baby een gebaar anders maken dan jij. Dat is niet erg. Het gaat erom dat jullie elkaar begrijpen. Net zoals bij eerste woordjes kan een gebaar in het begin nog wat eigen zijn. Door positief te reageren, voelt je baby dat communiceren fijn en waardevol is.
Samen leren communiceren
Babygebaren zijn een mooie manier om de communicatie met je baby te ondersteunen voordat praten echt lukt. Door woorden te combineren met gebaren, geef je je baby een extra manier om behoeften, gevoelens en kleine ontdekkingen te delen.
Je hoeft er geen groot project van te maken. Begin met een paar eenvoudige babygebaren, herhaal ze op vaste momenten en kijk wat bij jullie past. Zo groeit gebarentaal voor je baby rustig mee met jullie dagelijkse ritme.
*Afbeelding designed by Freepik.
