Een nieuw kleintje betekent volop bijzondere eerste momenten. Die wil je natuurlijk het liefst niet allemaal tussen werkdagen door plannen. Ouderschapsverlof geeft werkende ouders de mogelijkheid om tijdelijk minder te werken of helemaal vrij te nemen om meer tijd met hun kind door te brengen. Maar hoe lang heb je eigenlijk recht op verlof, wat krijg je betaald en wanneer moet je het aanvragen? We zetten de regels voor 2026 overzichtelijk voor je op een rijtje.
Waar is ouderschapsverlof voor bedoeld?
Ouderschapsverlof is wettelijk geregeld en bedoeld om werk en de zorg voor je kindje beter te kunnen combineren. Als werknemer kun je het verlof opnemen voor een kind tot 8 jaar. Beide ouders hebben hier recht op. Dat betekent dat ouderschapsverlof voor vaders net zo goed bestaat als ouderschapsverlof voor moeders. Het staat los van het zwangerschaps- en bevallingsverlof en het geboorteverlof voor partners.
Ook voor bijvoorbeeld adoptie-, pleeg- en stiefkinderen kan onder bepaalde voorwaarden recht op ouderschapsverlof bestaan. Bij een tweeling heb je voor ieder kindje afzonderlijk recht op verlof.
Ouderschapsverlof: waar heb je recht op in 2026?
Hoe lang heb je ouderschapsverlof? Je wettelijke recht bedraagt maximaal 26 keer het aantal uren dat je volgens je arbeidscontract per week werkt. Werk je bijvoorbeeld 32 uur? Dan heb je recht op 26 x 32 uur verlof. Neem je al die uren achter elkaar op, dan komt dat neer op 26 werkweken. Je kunt daarom beter in weken en uren rekenen dan in een vast aantal maanden.
Je hoeft die 26 weken gelukkig niet in één keer op te nemen. Je mag het ouderschapsverlof flexibel inzetten, bijvoorbeeld door tijdelijk iedere week één dagje vrij te nemen of door een periode volledig thuis te blijven.
Hoe werken 9 weken betaald ouderschapsverlof?
Van de 26 werkweken kunnen maximaal 9 weken betaald ouderschapsverlof zijn. Hiervoor geldt wel een belangrijke voorwaarde: je moet deze uren binnen het eerste levensjaar van je kindje opnemen. Doe je dat niet, dan kun je de overgebleven uren later nog wel als onbetaald ouderschapsverlof gebruiken, zolang je kindje nog geen 8 jaar is.
Is ouderschapsverlof 100% betaald? Wettelijk niet. Tijdens maximaal 9 werkweken kun je een uitkering ontvangen van 70% van je dagloon, waarbij een maximum geldt. In je cao of arbeidsvoorwaarden kan staan dat je werkgever deze uitkering aanvult, bijvoorbeeld tot 100%. Controleer daarom altijd even welke afspraken voor jouw werk gelden.
De uitkering wordt via het UWV geregeld en je werkgever vraagt deze voor je aan. De betaling vindt achteraf plaats, nadat verlof is opgenomen. Het is daarom slim vooraf te bespreken hoe je werkgever met de betaling tijdens je verlof omgaat.
Ouderschapsverlof betaald of onbetaald?
Na de maximaal 9 gedeeltelijk betaalde werkweken blijven er binnen het totale wettelijke verlofrecht nog maximaal 17 werkweken over. Die zijn in principe onbetaald ouderschapsverlof. Ook hierbij kunnen in een cao of arbeidscontract gunstigere afspraken staan.
Hoe je deze weken slim inzet, hangt helemaal af van jullie gezinssituatie. Misschien wil je een paar maandjes één dag per week thuis zijn, juist langer aaneengesloten verlof opnemen of een deel bewaren voor wanneer je kindje wat ouder is. Kijk daarbij vooraf goed naar wat minder inkomen betekent voor jullie maandelijkse budget.
Wanneer ouderschapsverlof aanvragen?
Wil je ouderschapsverlof aanvragen? Doe dit minimaal twee maanden voordat je verlof ingaat en vraag het schriftelijk aan bij je werkgever. In je verzoek geef je aan wanneer je het verlof wilt laten beginnen, hoeveel uren je wilt opnemen en hoe je deze uren wilt verdelen.
Je werkgever mag het ouderschapsverlof niet zomaar weigeren. Alleen als de gewenste verdeling het bedrijf ernstig in de problemen brengt, kan je werkgever voorstellen om de verlofuren anders te verdelen. Dat gebeurt in overleg met jou.
Hoe zet je ouderschapsverlof slim in?
Denk al tijdens je zwangerschap of in de eerste maanden na de geboorte na over wat jullie fijn vinden. Juist omdat de 9 gedeeltelijk betaalde weken binnen het eerste jaar moeten worden opgenomen, is het handig daar op tijd een plan voor te maken. Misschien wil je langer thuisblijven na je bevallingsverlof, samen met je partner een periode thuis zijn of juist om de beurt een vaste dag met jullie kleintje hebben.
Ouderschapsverlof geeft je ruimte om een verdeling te kiezen die bij jullie gezin past. Controleer altijd je cao en arbeidsvoorwaarden voor aanvullende afspraken en bespreek je wensen op tijd met je werkgever. Zo blijft er uiteindelijk vooral ruimte over voor waar het verlof voor bedoeld is: fijne momenten samen met je kindje.
Benieuwd naar meer praktische informatie en inspiratie rondom de zwangerschap en eerste periode met je baby? Ontdek dan ook onze andere blogs binnen Zwanger & bevallen!
